دیابت را بشناسیم و مهارش کنیم – ۵

 

پیشگیری و کنترل دیابت بارداری

دیابت بارداری

 

حدود ۳ الی ۵ درصد خانم های باردار، به ویژه در اواخر دوران بارداری، به دیابت مبتلا میشوند. اگر چه این نوع دیابت معمولاً بعد از زایمان و به دنیا آمدن نوزاد از بین می رود ولی ممکن است در بارداری های بعدی دوباره ظاهر گردد، حدود ۵۰ درصد خانم هایی که طی دوران بارداری دچار دیابت می شوند ممکن است به طور دائمی به این بیماری مبتلا گردند . رژیم غذایی مناسب برای دیابت بارداری تقریباً مشابه رژیم های مناسب برای سایر انواع دیابت (دیابت نوع ۱ و یا ۲) است . رژیم های مناسب برای دیابت بارداری نیز مشتمل بر یک رژیم متعادل، همراه با مصرف غذاهای سالم و پرهیز از مصرف غذاهای پر چرب، پر نمک و یا حاوی شکر است . سازمان جهانی بهداشت برای پیشگیری از دیابت توصیه می کند که روزانه حداکثر ۵ درصد انرژی مورد نیاز از طریق مصرف قندها تأمین شود .

بنابراین مقدار توصیه شده قند و شکر مصرفی از کل مواد غذایی که در طول روز مصرف می شود نباید بیشتر از ۲۵ گرم یا ۵ قاشق مرباخوری باشد .

 

پیشگیری از دیابت دوران بارداری

کاهش وزن قبل از اقدام به باردار شدن (درصورتی که فرد مبتلا به اضافه وزن و یا چاقی باشد) ترک سیگار، استفاده از یک رژیم غذایی مناسب، ورزش و تحرک کافی از جمله راه های موثر در پیشگیری از دیابت بارداری هستند . استفاده از پنج گروه اصلی غذایی (نان و غلات ، شیر و لبنیات،گوشت، تخم مرغ، حبوبات و مغزها، میوه ها، سبزی ها) و رعایت تعادل و تناسب در رژیم غذایی نیز در پیشگیری از دیابت بارداری بسیار موثر است .

 

اصلاح عادات غذایی

کاهش مصرف چربی و روغن در برنامه غذایی

*مصرف غذاها به صورت آب پز، بخار پز یا کبابی تا حد امکان

*خود داری از سرخ کردن زیاد غذا و ترجیحاً تفت دادن آنها با مقدار کم روغن

*کاهش مصرف غذاهای سرخ شده، سوسیس، کالباس، خامه، سرشیر ، چیپس و دیگر غذاهای چرب

*خودداری از مصرف چربی های حاوی اسید های چرب اشباع و ترانس از جمله روغن حیوانی، روغن نباتی و جامد و نیمه جامد ، کره ، پیه و دنبه

 

کاهش مصرف مواد قندی

*پرهیز از مصرف بیش از حد مواد قندی و نشاسته ای مانند برنج، ماکارونی ، شیرینی، کیک، شکلات، مربا، عسل و نوشابه ها .

*کاهش مصرف قندهای ساده مانند قند، شکر، شیرینی، شکلات، نوشابه های گازدار و آبمیوه های صنعتی (یک قوطی نوشابه ۲۸ گرم شکر دارد/، معادل ۲ قاشق غذا خوری شکر یا ۱۲ حبه قند)

 

کاهش مصرف نمک

*پرهیز از مصرف بیش از حد غذاهای شور مثل ماهی دودی، آجیل شور، چیپس، انواع شور

*کاهش مصرف غذاهای کنسرو شده، سوسیس و کالباس، مواد غذایی بسه بندی شده آ»اده (به دلیل دارا بودن مقادیر زیاد نمک)

*داشتن برنامه مرتب ورزشی (ماننده پیاده روی تند) و هر بار به مدت  دقیقه

 

 

توصیه های غذایی

*مصرف قند و شکر و غذاهای حاوی آنها (مانند شیرینی، بیسکوییت ، مربا، آدامس، نوشابه و غیره) در بیماران دیابتی ممنوع است .

*وعده های غذایی باید بطور منظو و در ساعات مقرر مصرف شوند . تغییر ساعت صرف غذا سبب نوسان قند خون می گرد و در بیماران دیابتی مشکلات فراروانی را ایجاد می کند .

*توصیه می شود که مصرف غذاهای روزانه در سه وعده اصلی (صبحانه ،ناهار، شام) و سه وعده (بین صبحانه و ناهار، بین ناهار و شام و قبل از خواب) تقسیم می گردد .

*نان های مصرفی باید از آرد سبوس دار و با استفاده از خمیر مایه شوند.(مانند سنگک)

*مصرف حبوبات (نخود، لوبیا، عدس) در برنامه غذایی توصیه می شود . فیبر موجود در این غذاها باعث کنترل بهتر قند خون می گردد.

*از مصرف غذاهای پر چرب و سرخ شده باید پرهیز شود . بهتر است غذاها بیشتر به شکل آب پز، بخار پز یا کبابی مصرف شوند .

*روغن مصرفی باید حتما از نوع گیاهی باشد. برای سرخ کردن سطحی مواد غذایی نیز صرفاً از روغن های گیاهی مخصوص سرخ کردن اسفاده شود .

*از گوشت های کم چرب و مرغ و ماهی بدون پوست استفاده شود .

*مصرف تخم مرغ به حداکثر سه تا چهار عدد در هفته محدود شود .

*شیر و لبنیات مصرفی از نوع کم چرب باشد .

*میوه و سبزی به شکل تازه مصرف شود . ویتامین ث موجود در میوه و سبزی تازه، کمک شایانی به کنترل قند خون می نماید .

*سالاد و سبزی ها بدون سس و با چاشنی هایی نظیر آب لیمو ترش یا نارنج تازه و مقدار اندکی روغن زیتون مصرف شود .

*در صورت امکان از مرکبات در بین میوه های مصرفی روزانه استفاه شود .

*مصرف نمک تا حد امکان کم شود (کل نمک مصرفی روزانه، چه به شکل خالص و چه به شکل افزوده به غذاها، باید حداکثر پنج گرم باشد یعنی کمتر از یک قاشق مرباخوری). با توجه به وجود نمک و سدیم در بسیاری از غذاها، توصیه می شود از به کارگیری نمکدان و افزودن نمک به غذا در سر سفره اجتناب گردد .

*مصرف غذاهای آماده و کنسروی که همگی حاوی مقادیر زیادی نمک، شکر یا چربی هستند، بسیار محدود شود .

*ورزش های ساده مثل پیاده روی به طور منظم انجام شود.

*بطور مداوم با مشاور تغذیه ارتباط داشته باشید و مشکلات خود در زمینه برنامه غذایی را با او در میان بگذارید .